Pomidory a zdrowie wątroby. Co pokazało włoskie badanie POMOSANO?

Pomidory to nie tylko smak i wszechstronne zastosowanie w kuchni. Są również przedmiotem badań nad wpływem żywienia na zdrowie. Włoskie badanie POMOSANO przyniosło obiecujące wyniki dotyczące ich roli w diecie osób ze stłuszczeniem wątroby.

Czy prosta zmiana codziennego jadłospisu może mieć znaczenie dla zdrowia wątroby? Właśnie temu przyjrzeli się autorzy badania POMOSANO, opisanego w czasopiśmie naukowym „Nutrients”. Badanie dotyczyło osób z MASLD, czyli chorobą stłuszczenia wątroby związaną z zaburzeniami metabolicznymi. Naukowcy sprawdzili, jaki efekt przyniesie regularne spożywanie surowych pomidorów i sosu pomidorowego.

Sześć tygodni i konkretny dodatek do diety

W badaniu uczestniczyło 79 dorosłych z MASLD, których BMI nie przekraczało 30. Uczestników losowo przydzielono do dwóch grup. Pierwsza przez sześć tygodni spożywała codziennie 200 g surowych pomidorów oraz 50 g sosu pomidorowego. Dostarczony sos pomidorowy przygotowano z dodatkiem oliwy z oliwek extra virgin i przypraw, bez dodatku cukru ani sztucznych konserwantów.  Druga, stanowiąca grupę kontrolną, stosowała dietę bez pomidorów, unikając zarówno świeżych pomidorów, soków, przecierów i ketchupu przez cały okres badania. Takie zestawienie pozwoliło porównać zmiany zachodzące w tym samym czasie u osób stosujących dwa różne sposoby żywienia.Przestrzeganie zaleceń monitorowano między innymi za pomocą dzienników żywieniowych prowadzonych przez uczestników.

Co zaobserwowali naukowcy?

Do oceny stłuszczenia wątroby wykorzystano wskaźnik CAP, mierzony urządzeniem FibroScan. Po sześciu tygodniach obniżył się on w obu grupach, jednak bardziej u osób spożywających pomidory. Mediana spadku wyniosła 35 dB/m w grupie pomidorowej i 18 dB/m w grupie kontrolnej. Analiza wykazała istotną statystycznie różnicę na korzyść interwencji.

Autorzy podsumowali:

„Codzienne spożywanie surowych pomidorów i sosu pomidorowego zmniejszyło stłuszczenie wątroby u dorosłych z MASLD”.

To tłumaczenie fragmentu wniosków zamieszczonych w streszczeniu publikacji naukowej.

Dlaczego świeże pomidory i sos pomidorowy?

Naukowcy wskazują, że zaobserwowane korzyści mogą wiązać się z obecnością naturalnych składników bioaktywnych w pomidorach. Należy do nich likopen — czerwony barwnik o właściwościach przeciwutleniających. Jego potencjalny wpływ na procesy zapalne i gospodarkę tłuszczową wątroby jest jednym z możliwych wyjaśnień analizowanych przez autorów badania. Znaczenie ma również sposób przygotowania pomidorów. Obróbka cieplna może zwiększać przyswajalność likopenu, a obecność tłuszczu, np. oliwy z oliwek, sprzyja jego wchłanianiu. Świeże pomidory dostarczają natomiast także składników wrażliwych na wysoką temperaturę. Połączenie obu form może więc pozwalać korzystać z ich uzupełniających się właściwości.

Badanie POMOSANO dotyczyło jednak spożywania pomidorów i sosu jako całości. Nie rozstrzyga, w jakim stopniu za uzyskany efekt odpowiadał sam likopen. Źródło: omówienie wyników badania POMOSANO, „Nutrients”.

Poprawa bez wyraźnej zmiany masy ciała

W omówieniu badania opublikowanym w Tomato News Sophie Colvine zwraca uwagę, że poprawie oceny stłuszczenia nie towarzyszyła znacząca utrata masy ciała. Jednocześnie inne oceniane parametry, w tym sztywność wątroby, skład ciała i większość wskaźników metabolicznych, pozostały w krótkim okresie obserwacji zasadniczo bez zmian. To ważne rozróżnienie: korzystny wynik dotyczył konkretnego aspektu zdrowia wątroby, a nie poprawy wszystkich badanych wskaźników.

Obiecujący kierunek, który wymaga dalszych badań

Sześć tygodni to zbyt krótko, aby ocenić, czy zaobserwowany efekt będzie się utrzymywał przez miesiące lub lata. W końcowej części artykułu w Tomato News podkreślono potrzebę większych, długoterminowych badań, które pozwolą potwierdzić trwałość uzyskanych wyników.

POMOSANO dostarcza więc interesującego punktu wyjścia do dalszych prac nad rolą pomidorów w diecie osób z MASLD. Nie jest jednak podstawą do traktowania ich jako samodzielnej metody leczenia ani do obiecywania podobnego efektu każdemu. Warto śledzić kolejne badania, które pomogą lepiej zrozumieć znaczenie tej prostej zmiany żywieniowej.

Źródła

• Tatoli R. i wsp., Effect of Tomato Consumption on Liver Steatosis in MASLD: A Randomized Controlled Trial (POMOSANO Study), „Nutrients” 2026;18(15):2476. Publikacja naukowa – DOI.
• Sophie Colvine, Tomatoes effective against fatty liver diseases, Tomato News, 9 września 2026 r. Artykuł źródłowy.